Suriye yönetimi, yeni para birimi ve banknotların 1 Ocak 2026 itibarıyla tedavüle gireceğini açıkladı. Suriye Merkez Bankası Başkanı Abdulkadir Husriye, Perşembe günü yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“1 Ocak 2026 tarihinden itibaren eski banknotları yeni banknotlarla değiştirmeye başlıyoruz.”
Suriye'nin yeni para birimi nedir? Yeni paranın şekli nasıl olacak?
Husriye, değişimin Esed döneminden kalan banknotların tedavülden kaldırılması amacıyla yapıldığını belirterek şunları söyledi:“Bu adım, eski rejim dönemine ait banknotları değiştirerek para biriminin değerini güçlendirme planımızın bir parçasıdır.”
Takas süreci Merkez Bankası kontrolünde olacak
Merkez Bankası’nın takas sürecini yöneteceğini vurgulayan Husriye, şu açıklamayı yaptı:“Merkez Bankası’na takas için son tarihleri ve yapılacağı yerleri belirleme yetkisi verildi. Bu konuda ayrıntılı talimatlar yayımlanacak.”Değişim sürecinin ayrıntılarına da değinen Husriye, şu bilgiyi paylaştı:
“Takas işlemi sorunsuz ve düzenli şekilde yürütülecek. Sürecin tüm detaylarını ve son tarihleri 27 Aralık’ta düzenleyeceğimiz basın toplantısında açıklayacağız.”
İki sıfır atılacağı iddia edilmişti
Konuya yakın kaynaklar, Ağustos ayında Reuters’a yaptıkları açıklamada Suriye’nin yeni banknotlar basacağını ve para biriminden iki sıfır atılacağını belirtmişti. Bu iddia, Merkez Bankası tarafından henüz resmi olarak doğrulanmadı.Esed’siz ilk Suriye parası olacak
Yeni banknotlar, uzun yıllar sonra ilk kez Esed ailesinden herhangi bir ismin veya portrenin yer almadığı Suriye parası olacak. Bu durum, sembolik bir kırılma olarak değerlendiriliyor.Suriye lirasının çöküşü
Suriye’de iç savaşın başlamasından bu yana ulusal para birimi ciddi değer kaybı yaşadı. 2011 öncesinde güçlü kabul edilen Suriye lirası, yaptırımlar, savaş ekonomisi ve üretim kaybı nedeniyle tarihinin en düşük seviyelerine geriledi. Esed döneminde basılan banknotlar, hem ekonomik hem de siyasi sembol olarak tartışma konusu oldu. Yeni para birimi hamlesi, ekonomik toparlanma ve siyasi yeniden yapılanma sürecinin önemli adımlarından biri olarak görülüyor.Cumhurbaşkanı El-Şara'dan açıklamalar;Cumhurbaşkanı El-Şara, tanıtım töreni kapsamında düzenlenen diyalog oturumunda şunları kaydetti:- Para değişimi, artık özlemi duyulmayan önceki bir dönemin sona erişinin simgesi ve Suriye halkının, aynı zamanda çağdaş Suriye gerçeğine umutla bakan bölge halklarının özlem duyduğu yeni bir dönemin başlangıcıdır.
- Konu uzun tartışmalar aldı; para değiştirme ve sıfırların kaldırılması konusunda farklı deneyimler var. Dünya genelinde bu alanda altı deneyim bulunuyor; bunların yarısı başarılı oldu, yarısı ise başarısız. Süreç, para durumunun dönüşümünde son derece hassas bir operasyondur.
- Ekonominin iyileştirilmesi, Suriye’de üretim oranlarının artırılmasına ve işsizlik oranlarının düşürülmesine dayanıyor. Ekonomik büyümenin sağlanmasının temel unsurlarından biri de bankacılık durumunun iyileştirilmesidir; zira bankalar ekonomi için adeta damarlar gibidir.
- Geçiş süreci hassas ve dikkatli yürütülmesi gereken bir aşamadır. Bu süreçte en önemli unsur, insanlar arasında panik oluşmamasıdır. Eski paranın hızla elden çıkarılıp yenisiyle değiştirilmesine yönelik bir telaşa gerek yoktur. Eski para bulunduran herkesin parası yeni parayla değiştirilecektir. Bu nedenle değiştirme konusunda ısrarcı olunmasına gerek yoktur; aksi hâlde bu durum Suriye lirasının döviz kuruna zarar verebilir.
- Para değişimi sürecinde bir sakinliğe ihtiyaç var. Merkez Bankası, bu işlemin belirlenmiş bir zaman çizelgesine göre gerçekleştirileceğini açıkladı.
- Vatandaşın Suriye lirasına güveni, son yıllarda zarar gören Suriye ekonomisine duyulan güvenin bir parçasıdır. Ekonomi, bankacılık sektörü de dahil olmak üzere birçok alanda çöküş yaşamıştır. Ayrıca yüksek döviz kurları, Suriye lirasına olan güvenin kaybolmasına yol açmış ve insanların paralarını bankalardan uzak, evlerinde saklamalarına neden olmuştur.
- Yeni paranın tasarımı, kişileri yücelten anlayıştan uzak, yeni ulusal kimliği yansıtıyor. Bu nedenle sembolik öğelere, Suriye’nin güncel gerçekleriyle ilişkili simgelere yer verildi; çünkü insanlar gelir ve gider, ama ulusal kimlik kalıcıdır.
- Yeni para, alışveriş ve ticaret işlemlerini kolaylaştıracak, dolar kullanımına olan bağımlılığı azaltacak ve uzun vadede ekonomiye duyulan güveni güçlendirecektir.
- Para değişimi sırasında yeni bir anlayışa ihtiyaç var; kazanç sağlayanların sahte spekülasyonlarını suç saymalı ve likiditeyi, enflasyon durumunu etkilemeyecek şekilde kademeli olarak sağlamalıyız.
- Bugünkü Suriye parasının tasarımında, öncelikle Suriye’de bulunan ürünlerin eski tarihî hafızasını yeniden canlandırdık.
- Suriye ekonomisi şu anda odaklı adımlarla ilerliyor ve temelleri geçen yıl atıldı; ayrıca bazı ek temellere de ihtiyaç var. Bu temellerin meyveleri ise kademeli olarak ortaya çıkacaktır.
- Suriye ekonomisine duyulan güven çok yüksektir; bu güven, Suriye’nin sahip olduğu jeopolitik önemin yanı sıra bölgesel ve uluslararası ülkelerin gösterdiği yoğun ilgiden kaynaklanmaktadır.
- Para değişimi için birçok şirketle anlaşma yapıldı. Merkez Bankası içinde adeta bir operasyon odasına benzer bir mekanizma kurulacak; bu mekanizma, ortaya çıkan durumlara uygun açıklamalar yapacak. Ayrıca söylentilere itibar etmeyip, ana bilgi kaynağının Suriye Merkez Bankası olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
- Suriye, büyük hayırlara işaret eden yeni bir aşamada bulunuyor; güçlü bir ekonomiye ve istikrarlı bir para birimine sahip olması yakışır.
